โซเดียม ไตรโพลีฟอสเฟต (สารช่วยซักล้าง) – Sodium Tripolyphosphate (STPP)
โซเดียม ไตรโพลีฟอสเฟต (สารช่วยซักล้าง) – Sodium Tripolyphosphate (STPP)
Sodium Tripolyphosphate (STPP) คืออะไร?
โซเดียมไตรโพลีฟอสเฟต วัตถุเจือปนอาหาร/สารช่วยซักล้างที่ใช้กันแพร่หลาย
Sodium Tripolyphosphate (STPP) หรือ โซเดียมไตรโพลีฟอสเฟต คือเกลือโซเดียมของกรดไตรฟอสฟอริก มีลักษณะเป็นผงหรือเม็ดสีขาว ละลายน้ำได้ดี ผลิตจากปฏิกิริยาระหว่าง โซเดียมไฮดรอกไซด์ กับ กรดฟอสฟอริก มีลักษณะเป็น ผงสีขาว ละลายน้ำได้ดี และมีความเสถียรสูง
หมายเหตุ: STPP ไม่ใช่โซดาไฟ (โซดาไฟ = โซเดียมไฮดรอกไซด์ ซึ่งเป็นด่างแก่)
STPP ถูกใช้กว้างขวางทั้งใน ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด (อุตสาหกรรมและครัวเรือน), อุตสาหกรรมอาหาร, อาหารสัตว์, โลหะ, สี, เยื่อกระดาษ, และ เซรามิก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการผลิต ผงซักฟอก และ น้ำยาทำความสะอาดพื้น/ห้องน้ำ
ชื่ออื่นที่พบ: Pentasodium Triphosphate, Sodium Triphosphate
STPP เป็น วัตถุเจือปนอาหาร (Food Additive) ที่นิยมใช้เพื่อ
-
คงความสดของอาหาร (Preservative/Color Retention)
-
ลดการเกิดการเปลี่ยนสีหรือรสชาติในอาหาร
-
เพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำของเนื้อสัตว์และอาหารทะเล
-
ช่วยคงรูปและรักษาเนื้อสัมผัสให้แน่น นุ่ม เหนียว
-
ช่วยปรับสภาพน้ำและลดความกระด้างในกระบวนการผลิต
นอกจากการใช้ในอาหารแล้ว STPP ยังสามารถใช้เป็น สารช่วยซักล้าง (Detergent Builder)
เช่น ใน ผงซักฟอก น้ำยาทำความสะอาดพื้น หรือผลิตภัณฑ์ดูแลพื้นผิวโลหะ
รายละเอียดสินค้า
การใช้งานตามอุตสาหกรรม
อุตสาหกรรมอาหาร (Food Industry)
• อาหารทะเลแปรรูป: กุ้ง ปลา หมึก — ช่วยรักษาความสด ลดการสูญเสียน้ำ
• เนื้อสัตว์แปรรูป: ไส้กรอก หมูยอ ลูกชิ้น แหนม — เพิ่มความเหนียวและคงรูปเนื้อ
• เครื่องปรุงรส/ซอสต่าง ๆ: ปรับรสและคงสีของผลิตภัณฑ์
• ผลิตภัณฑ์เบเกอรี่: ช่วยให้เนื้อสัมผัสนุ่มและคงตัว
• เครื่องดื่ม: ช่วยปรับสมดุล pH และป้องกันการตกตะกอน
อุตสาหกรรมอื่น ๆ
ใช้เป็นสารช่วยใน ผงซักฟอก น้ำยาทำความสะอาดอุตสาหกรรม และผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดทั่วไป
ใช้ใน กระบวนการผลิตสิ่งทอ (Textile) และ การทำความสะอาดโลหะ (Metal Cleaning)
มาตรฐานและความปลอดภัย
STPP จัดเป็นวัตถุเจือปนอาหารที่ใช้กันทั่วไป และยอมรับให้ใช้ได้อย่างปลอดภัยเมื่ออยู่ใน ขีดจำกัดตามกฎหมายไทย (กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2547) : สารประกอบฟอสเฟตในผลิตภัณฑ์เนื้อหมัก เช่น ไส้กรอก กุนเชียง แฮม ขาหมูรมควัน ไม่เกิน 3,000 มก./กก. ผลิตภัณฑ์
ข้อควรระวัง: เป็นสารที่อาจ ก่อการระคายเคือง เมื่อสัมผัสโดยตรง ควรหลีกเลี่ยงการสูดดม/สัมผัสตาและผิวหนัง
วิธีใช้ STPP ในอาหาร (แนวทางทั่วไป)
• ใช้ปริมาณ ตามสูตรและกฎหมายกำหนด (ขึ้นกับประเภทผลิตภัณฑ์)
• มักใช้ในรูป สารละลาย เพื่อให้กระจายตัวดี และควบคุม pH ตามต้องการ
• ใช้ร่วมกับ เกลือและฟอสเฟตชนิดอื่น เพื่อเสริมการอุ้มน้ำและคงรูป
• หมายเหตุ: ปริมาณที่เหมาะสมขึ้นกับสูตร กระบวนการ และชนิดผลิตภัณฑ์ ควรทดสอบในสเกลไลน์ผลิต
การบรรจุและการเก็บรักษา
ลักษณะสินค้า: ผงหรือเม็ดสีขาว ละลายน้ำได้
บรรจุ: ถุงอุตสาหกรรมมาตรฐาน (โดยมาก 25 กก.)
การเก็บรักษา: เก็บในภาชนะปิดสนิท ห่างความชื้น แสงแดด และความร้อน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: STPP ต่างจากโซดาไฟหรือไม่?
A: ต่างกันโดยสิ้นเชิง STPP เป็นสารประกอบฟอสเฟต ใช้เป็นวัตถุเจือปนอาหาร/สารช่วยซักล้าง ส่วน โซดาไฟ (โซเดียมไฮดรอกไซด์) เป็นด่างแก่ ใช้ทำความสะอาด/ปรับ pH และมีฤทธิ์กัดกร่อนสูง
Q: ใช้ STPP ในเนื้อสัตว์เพื่ออะไร?
A: เพื่อ เพิ่มการอุ้มน้ำ คงรูป ปรับเนื้อสัมผัสให้แน่น นุ่ม เหนียว และช่วยคงสี ลดการสูญเสียน้ำระหว่างแช่แข็ง/ปรุง
Q: ปลอดภัยหรือไม่?
A: ปลอดภัยเมื่อใช้ ตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด และตามสูตรที่เหมาะสม







